สมุนไพรเลี่ยน

สมุนไพรเลี่ยน

ชื่อพื้นเมืองอื่น เกรียน เฮี่ยน (ภาคเหนือ) เคี่ยน เลี่ยน เลีี่ยนใบใหญ่ (ภาคกลาง)
ชื่อวิทยาศาสตร์  Melia azedarach L.
ชื่อพ้อง Melia dubia Cav.. Melia toosendan Siebola & Zucc..
ชื่อวงศ์  MELIACEAE
ชื่อสามัญ Bead tree, Bastard cedar , Perisian lilac , White cedar.

ลักษณะทั่วไปทางพฤกษศาสตร์
ไม้ต้น (T/ST) ขนาดกลาง สูง 10-20 เมตร ผลัดใบ เรือนยอดรูปกรวยหรือทรงกระบอก ค่อนข้างโปร่ง เปลือกต้นสีน้ำตาลแตกเป็นร่อง โตเร็ว เจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนซุย แสงแดดจัด
ใบ ใบประกอบแบบขนนกสองชั้น ปลายคี่ เรียงสลลับที่ปลายกิ่ง แกนกลางใบประกอบยาว 30-60 ซม. ใบย่อยจำนวนมาก รูปรีแกมรูปขอบขนาน เรียงตรงข้าม กว้าง 1.5-2.5 ซม. ยาว 3-6 ซม. ปลายใบเรียวแหลม โคนใบแหลมหรือสอบและมักเบี้ยว ขอบใบจักฟันเลื่อยห่างๆ
ดอก ออกดอกเป็นช่อที่ซอกบริเวณปลายกิ่ง กลีบดอก 5-6 กลีบ สีชมพูหรือขาวอมม่วงอ่อนๆ เส้นผ่าศูนย์กลางดอกประมาณ 2 ซม. เกสรเพศผู้ 10 อัน สีม่วง อยู่ติดกันเป็นหลอด ดอกมีกลิ่นหอม ออกดอก เดือนธันวาคม-มีนาคม
ผล รูปกลมหรือรี กว้างประมาณ 1 ซม. ยาว 2.5 ซม. เมื่อแก่เป็นสีเหลือง เมล็ดต่อเมล็ด

นิเวศวิทยา                                     
มีถิ่นกำเนิดในเอเชียเขตร้อน จีน ทางตอนเหนือของอินเดียและออสเตรเลีย พบตามชายป่าดิบและป่าเบญจพรรณทั่วภาคทุกภาคไทย

การปลูกและขยายพันธุ์                                     
เป็นไม่ที่ปลูกง่าย เจริญเติบโตได้ดีในดินทั่วๆไป ขยายพันธุ์ด้วยการเพาะเมล็ดหรือปักขำราก

ส่วนที่ใช้ รส และสรรพคคุณ     
ทั้งต้น รสขม แก้โรคผิวหนัง แก้โรคเรื้อน เป็นยาอายุวัฒนะ
เมล็ด ให้น้ำมัน ใช้ทาแก้ปวดข้อ
ใบ ให้สีเขียวใช้ย้อมผ้า

วิธีใช้และปริมาณที่ใช้
1. แก้โรคผิวหนัง แก้โรคเรื้อน โดยใช้ต้นสด 10-20 กรัม หรือยาวประมาณ 1 ฝ่ามือ สับเป็นชิ้น ต้มในน้ำสะอาด 1 ลิตร เคี่ยวให้เหลือ 3 ใน 4 ส่วน กรองเอาน้ำดื่ม วันละ 2-3 เวลา

 

 รูปภาพจาก:thaikasetsart.com,nanagarden.com