สมุนไพรครุฑทอดมัน

สมุนไพรครุฑทอดมัน

ครุฑทอดมัน (Polyscias fruticosa) (L.) Harms
บางถิ่นเรียก ครุฑทอดมัน ครุฑใบเทศ เล็บครุฑฝอย (กรุงเทพฯ).

เป็นไม้พุ่ม สูงได้ถึง 2.5 เมตร ลำต้นส่วนยอดสีเขียวอมน้ำตาลเกือบดำ มีกระสีน้ำตาลอ่อน ตามกิ่งมีรูอากาศเห็นได้ชัด. ใบ เป็นใบประกอบแบบขนนก 3 ชั้น ติดกับกิ่งแบบบันไดเวียน ความยาวของใบแตกต่างกันมาก ยาวได้ถึง 75 ซม. ใบย่อยมีรูปร่างและขนาดต่าง ๆ กัน รูปขอบขนาน หรือ รูปหอกแคบ มีขนาดกว้าง 0.5-4 ซม. ยาว 1-12 ซม. ขอบใบหยักลึกแบบฟันเลื่อย หรือ หยักแบบขนนก ปลายใบเรียบแหลม หรือ กลม โคนใบแหลม ตัดตรง หรือ เว้าเป็นรูปหัวใจ เส้นกลางใบ และเส้นใบเห็นได้ชัด ดอก ออกเป็นช่อแบบผสม มีแกนกลางช่อยาวถึง 60 ซม. มีกิ่งแตกออกจากแกนกลาง และมักจะตั้งฉากกับแกนกลาง ยาว 30 ซม. มีดอกติดเป็นกระจุก ๆ แบบดอกผักชี กระจุกละ 12-20 ดอก ก้านดอกยาวประมาณ 3 มม. กลีบรองกลีบดอกเล็ก กลีบดอก 5 กลีบ ยาว 2 มม. เกสรผู้ 5 อัน เกสรเมีย 1 อัน รูปลูกข่าง สูงประมาณ 1 มม ภายในมี 2-3 (-4) ช่อง ท่อเกสรเมียตั้งตรง ต่อมาจะกางออก. ผล รูปเกือบกลม มีเนื้อ เมื่อแห้งมีเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 5 มม.

นิเวศน์วิทยา : ปลูกเป็นไม้ประดับ.

สรรพคุณ : ใบ เป็นอาหาร พอกแก้ปวด ทั้งต้น เป็นยาฝาดสมาน มี saponin ในอินเดียใช้แก้ไข้. ราก น้ำต้มจากรากใช้เป็นยาขับปัสสาวะ สูดดมขับเหงื่อ ระงับประสาท แก้ปวดไขข้อ

 

รูปภาพจาก:baanlaesuan.com,samunpri.com