สมุนไพรหล่อง่าม

สมุนไพรหล่อง่าม

หล่อง่าม Macaranga triloba (Bl.) Muell. Arg.
ชื่อพ้อง M. carnuta Muell. Arg.
บางถิ่นเรียก หล่อง่าม (ตรัง) ลอขาว (นครศรีธรรมราช) สลาป้าง (ตราด).

ไม้ต้น สูงถึง 12 ม. ลำต้นกลวง เปลือกสีเท่า เกลี้ยง หรือ มีขนเล็กน้อยใบอ่อนด้านล่างมักจะมีสีม่วงอมแดง หูใบกว้างกว่ายาว โค้งกลับไปด้านหลัง ใบ เดี่ยว เรียงแบบบันไดเวียน รูปไข่ หรือ ค่อนข้างกลม มีขนาดกว้าง และยาว 10-30 ซม. ปลายแยกเป็นแฉกแหลมสามแฉก ขอบใบเป็นคลื่น มีต่อมยื่นยาวออกมา โคนใบกลม มีเส้นแขนงใบ 3 เส้น เส้นใบย่อยเรียงเป็นขั้นบันได มีขนเล็กน้อย หรือ เกลี้ยง ก้านใบติดแบบใบบัว ยาว 5-23 ซม. ดอก ออกเป็นช่อตามง่ามใบ มีขนสีน้ำตาลแดงปกคลุม ดอกเพศผู้ และดอกเพศเมียอยู่ต่างต้นกัน. ดอกเพศผู้ เล็กมาก ช่อยาว 7.5-12.5 ซม. แตกแขนงมากมาย ใบประดับสีเขียว. ดอกเพศเมีย ช่อยาว 7.5-12.5 ซม. แตกแขนงมาก มีกลีบรองกลีบดอก 4 กลีบ มีขน รังไข่ที่โคนมีขน ตอนบนมีต่อมสีเหลือง ภายในมี 5 ช่อง ท่อรังไข่สั้น มี 5 อัน. ผล กลมแป้น มีเส้นผ่าศูนย์กลาง 6-13 มม. ด้านบนรอบนอกมีนอนูน ๆ 3-6 นอ สีน้ำตาลแดง ผลอ่อนมีแต้มสีเขียวอยู่ที่นอ ผลสุกแต้มจะเปลี่ยนเป็นสีเหลือง และเหนียว. เมล็ด สีดำ มี 3-6 เมล็ด เนื้อหุ้มสีแดง หรือ ม่วงอมชมพู.

นิเวศน์วิทยา : ขึ้นในป่าดงดิบ หรือ ป่าละเมาะ เหนือระดับน้ำทะเลไม่เกิน 400 ม.

สรรพคุณ : ใบ ใช้ภายนอกตำฟอกฝี น้ำต้มใบ และผลเป็นยาฝาดสมาน กินแก้ปวดท้อง ผล เป็นพิษ

 

รูปภาพจาก:nationaalherbarium.nl,nationaalherbarium.nl