สมุนไพรผักหนาม

สมุนไพรผักหนาม

ผักหนาม (Lasia spinosa Thw.)
บางถิ่นเรียก ผักหนาม (กลาง) กะลี (มาเลย์-นราธิวาส).

เป็นไม้ล้มลุก มีเหง้าใต้ดิน ทอดขนานไปกับพื้น หรือ อาจโค้งเล็กน้อย เหง้านี้ยาวได้ถึง 75 ซม.ใบ รูปหัวลูกศร หรือ ขอบใบหยักเว้าลึกเป็นแฉก ๆ มีหนามตามเส้นใบด้านล่าง ก้านใบยาวได้ถึง 120 ซม. มีหนาม. ดอก ออกเป็นช่อ ยาวเท่า ๆ กับใบ ก้านช่อดอกมีหนาม ช่อดอกเป็นแท่ง ยาวประมาณ 4 ชม. มีดอกอัดกันแน่นเป็นดอกชนิดสมบูรณ์เพศ กลีบดอก 4-6 กลีบ รูปไข่ โคนแคบ เกสรู้ 4-6 อัน ก้านเกสรกว้าง รังไข่ 1 ช่อง ภายในมีไข่อ่อนเพียง 1 เมล็ด ปลายเกสรเมียเล็ก ไม่มีท่อเกสร กาบหุ้มช่อดอกสีน้ำตาล ยาวประมาณ 35 ซม.ม้วนบิดไปตามความยาวของกาบ เปิดเป็นช่องเฉพาะที่โคน ซึ่งมีช่อดอกติดอยู่เท่านั้น. ผล ติดกันเป็นช่อ ยาวประมาณ 10 ซม. เป็นผลสดสีเขียว มีเนื้อนุ่ม รูปสี่เหลี่ยม ปลายป้าน.

นิเวศน์วิทยา : ชอบขึ้นตามดินเลนแฉะ ๆ ตามริมคลอง หนอง บึง.

สรรพคุณ : ใบอ่อน เป็นอาหารแต่ไม่รับประทานสด ๆ เพราะมี hydrocyanic acid ต้องเอาไปต้มหรือดองก่อน แก้ปวดท้อง แก้ไอ เหง้า ใช้เป็นยาขับเสมหะต้มเอาน้ำอาบแก้คนตามตัว ซึ่งเกิดขึ้นเพราะพิษไข้หัดและโรคผิวหนัง ราก ต้มน้ำใช้อาบเด็กที่เพิ่งเกิด แก้เจ็บคอ

 

รูปภาพจาก;samunpri.com,hkm.hrdi.or.th