สมุนไพรยาดำ

สมุนไพรยาดำ

ยาดำเป็นอย่างที่แข็งเป็นก้อนสีดำ ได้จากพืชจำพวกว่านหางจระเข้หลายชนิด (ในวงศ์ Asphoderaceae) ที่สำคัญมี ๓ ชนิด ได้แก่

๑.ชนิดที่มีชื่อพฤกษศาสตร์ว่า Aloe barbadensis Mill. ชื่อพ้อง Aloevera (L.) Burm.f. หรือ Aloe vulgaris Lam.ยาดำที่ได้จากว่านหางจระเข้ชนิดนี้ เรียกหลายชื่อตามแหล่งผลิต เช่น Jafferabad indian aloe, west indian aloe ,caracao aloe , Barbados aloe เป็นก้อนสีน้ำตาลเข้ม ทึบแสง เปราะ
๒.ชนิดที่มีชื่อพฤกษศาสตร์ว่า Aloe ferox Mill.ยาดำที่ได้จากว่านหางจระเข้ชนิดนี้ เรียกหลายชื่อตามแหล่งผลิต เช่น cape aloe,Mocha aloe ,Uganda aloe ,Crown aloe เป็นก้อนสีดำอมเขียวขี้ม้าถึงสีน้ำตาลเข้ม มักมีผงสีเหลืองๆติดมาด้วย มีกลิ่นฉุน รสขมชวนอาเจียน
๓.ชนิดที่มีชื่อพฤกษศาสตร์ว่า Aloe perryi Baker ยาดำที่ได้จากว่านหางจระเข้ชนิดนี้ เรียกหลายชื่อตามแหล่งผลิต เช่น Socotrine aloe. Zanzibar aloe ชนิดหลังนี้มาจากเกาะแซนซิบาร์ มักมีใบไม้และหนังสัตว์ติดมาด้วย จึงมีชื่อเรียกว่า ยาดำหนังลิง ว่านหางจระเข้ทั้งสามชนิด ที่ให้ยานามนี้ มีถิ่นกำเนิดในแอฟริกา มักปลูกริมทะเล โดยเฉพาะบริเวณชายฝั่ง ทวีปแอฟริกาและตามหมู่เกาะทะเลใกล้เคียง เมื่อตัดใบว่านหางจระเข้ชนิดนี้เหล่านี้ที่โคนใบ จะมีน้ำยางสีน้ำตาลอมเหลืองไหลออกมาจากท่อน้ำยางที่ขอบใบ เมื่อเก็บน้ำยางนี้รวมกันได้มากๆ เอามันเคี่ยวบนไฟให้ข้นเหนียวแล้วผึ่งแดดให้แห้ง จะแข็งเป็นก้อนสีดำ เรียก ยาดำ ที่ชวาก็เรียก Jadam ส่วนมลายูเรียก Jadam หรือJadam Arab เช่นเดียวกับไทยและชวา มีชื่อสามัญว่า Aloe องค์ประกอบทางเคมีที่แสดงฤทธิ์เป็นยาถ่ายในยาดำ คืออนุพันธ์ของแอนทราควิโนน หลายชนิด ที่สำคัญได้แก่ อะโลอิน และ บาร์บาโลอิน ยาดำที่คนไทยรู้จักใช้มาแต่โบราณนั้นมาจาก ทวีปแอฟริกา แพทย์โบราณมักใช้แทรกในตำรับแทรกเป็นยาดอันความหมาว่า แทรกหรือบนอยู่ทั่วไป
ตำราสรรพคุณยาโบราณไทยว่า ยาดำมีรสเบื่อและเหม็นขม มีสรรพคุณถ่ายลมเบื้องสูงให้ลงต่ำ กัดฟอกเสมหะและโลหิต ทำลายพรรดึก เป็นยาถ่ายยาระบาย

 

รูปภาพจาก:disthai.com,bloggang.com