สมุนไพรกระดอหดใบขน

สมุนไพรกระดอหดใบขน

กระดอหดใบขน  Croton caudatus Geisel.
กระดอหดใบขน (จันทบุรี).

ไม้เถา กึ่ง ไม้พุ่ม ตามกิ่ง ใบ และดอก มีขนรูปดาว และสากคาย. ใบ เดี่ยว เรียงสลับกัน แผ่นใบมีรูปร่างและขนาดต่าง ๆ กัน ตั้งแต่ รูปหอก รูปไข่ จนกระทั่งกลมแกมรูปหัวใจ; มีขนาดกว้าง 2.5-10 ซม. ยาว 4-12 ซม. โคนใบมน หรือ เว้าเล็กน้อยเป็นรูปหัวใจ มีต่อม 2 ต่อมที่โคนซึ่งติดกับก้านใบ ค่อนข้างมีลักษณะคล้ายรูปกรวย มีก้านยาว 0.5-1 มม. ขอบใบหยักไม่สม่ำเสมอ ปลายใบแหลมถึงเรียวแหลม มีเส้นแขนงใบออกจากโคนใบ 1 คู่ และออกจากเส้นกลางใบ 2-3 คู่ ด้านบนเกลี้ยง หรือ สาก ด้านล่างสาก หรือ มีขนหนาแน่น ก้านใบยาว 1-4 ซม. สาก. ดอก ออกเป็นช่อที่ปลายกิ่ง ยาว 7-25 ซม. ใบประดับรูปเรียวปลายแหลม หรือ อาจไม่มี ก้านดอกยาว 1-5 มม. มีขนเป็นรูปดาว ดอกเพศผู้ และดอกเพศเมียอยู่บนต้นเดียวกัน. ดอกเพศผู้ ดอกตูมมีลักษณะกลม กลีบรองกลีบดอก 5 กลีบ รูปไข่แกมสามเหลี่ยม ยาว 2.5 มม. มีขน กลีบดอกรูปไข่กลับ ยาว 2.5 มม. เกสรผู้มี 18-40 อัน ก้านเกสรมีขนที่ฐาน อับเรณูรูปรี. ดอกเพศเมีย มีกลีบรองกลีบดอก 5 กลีบ รูปไข่กลับ ยาวประมาณ 4 มม. ด้านนอกมีขนรูปดาว ด้านในเกลี้ยง กลีบดอกมีขนาดเล็กมาก รูปยาวปลายแหลม ขอบมีขน ท่อรังไข่ 3 อัน แต่ละอันแยกเป็น 2 แฉก มีขนรูปดาว. ผล กลม หรือ รูปไข่ เรียบ หรือ เป็นสัน 6 สัน มีขนาดกว้างประมาณ 10-15 มม. เมล็ด รูปรี ยาวประมาณ 8 มม. มีขนรูปดาว.

นิเวศน์วิทยา : ขึ้นกระจัดกระจายในป่าผลัดใบ เหนือระดับน้ำทะเลไม่เกิน 100 ม.

สรรพคุณ : ราก น้ำต้มราก กินเป็นยาระบาย และลดไข้  ใบ ตำเป็นยาพอกภายนอก ลดไข้ แก้ปวดข้อ และปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ ยอดอ่อนบดรวมกับใบฝาง (Caesalpinia sappan Linn.) กินแก้โรคตับอักเสบ

 

รูปภาพจาก:eanswers.com,saowalakwanno.blogspot.com