สมุนไพรสั่งทำ

สมุนไพรสั่งทำ

สั่งทำ Diospyros buxifolia (Bl.) Hiern สั่งทำ รีบู รีเภา (ใต้).

ไม้ต้น ขนาดใหญ่ สูงถึง 25 ม. ลำต้นตรง กิ่งมักตั้งฉากกับลำต้น เปลือกนอกสีเทาปนดำ เรียบ หรือ แตกเป็นร่องเล็ก ๆ ตามยาวลำต้น ตามกิ่งอ่อนมีขนนุ่ม ยอดอ่อนเรียวเล็ก มีขนค่อนข้างยาว. ใบ เป็นใบเดี่ยว เรียงสลับกัน รูปมน สี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน และรูปไข่เล็ก ๆ กว้าง 0.5-2 ซม. ยาว 1.2-4 ซม. โคนใบสอบ มน หรือ ป้อม ปลายใบมน หรือ เป็นติ่งแหลม เนื้อใบบาง เกลี้ยง ยกเว้นตามแนวเส้นกลางใบทั้ง 2 ด้าน ก้านใบสั้นมาก หรือ ไม่มี. ดอก ออกเป็นช่อตามง่ามใบ ช่อดอกเพศผู้ และดอกเพศเมียอยู่ต่างต้นกัน. ดอกเพศผู้ ออกเป็นช่อเล็ก ๆ ช่อละ 2-3 ดอก กลีบรองกลีบดอกมี 4 กลีบ ยาว 2-3 มม. โคนติดกันเป็นรูปถ้วย ด้านนอกมีขนนุ่ม ส่วนด้านในเกลี้ยง กลีบดอก 4 กลีบ ยาว 2-4 มม. โคนเชื่อมติดกันเป็นรูปถ้วย ส่วนที่เป็นแฉกยาวกว่าส่วนที่ติดกัน เกลี้ยงทั้ง 2 ด้าน เว้นแต่ตามแนวกึ่งกลางตามยาวของกลีบด้านนอก มีขนเป็นแนวตรง เกสรผู้มี 8-20 อัน เรียงเป็น 2 วง วงนอกยาวกว่าวงใน ติดอยู่ที่โคนกลีบดอกด้านใน อับเรณูเกลี้ยง แต่ก้านมีขนประปราย รังไข่ฝ่อมีขนยาวประปราย. ดอกเพศเมีย ออกเป็นดอกเดี่ยว ๆ ตามง่ามใบ ทั้งกลีบรองกลีบดอกและกลีบดอกมีลักษณะเหมือนดอกเพศผู้ แต่ใหญ่กว่าเล็กน้อย รังไข่รูปกระสวย เกลี้ยง ภายในแบ่งเป็น 4 ช่อง หลอดท่อรังไข่มี 2 หลอด ครึ่งล่างมีขนนุ่ม ครึ่งบนเกลี้ยง. ผล รูปป้อมหรือคล้ายรูปกระสวย ยาว 1-1.5 ซม. เส้นผ่าศูนย์กลาง 0.4-1 ซม. ผลแก่จัดแห้ง ผิวเกลี้ยง โคนกลีบจุกติดกันเป็นรูปถ้วย ส่วนที่ติด และส่วนที่แยกเป็นแฉก ยาวใกล้เคียงกัน ด้านนอกมีขนนุ่ม ด้านในเกลี้ยง กลีบชี้ตรงไม่พับกลับ ขอบไม่เป็นคลื่น และพื้นกลีบไม่จีบ ไม่เห็นเส้นลายตามผิวกลีบ ก้านผลยาวประมาณ 5 มม.

นิเวศน์วิทยา : ขึ้นตามป่าดิบชื้น และป่าดิบแล้ง ในภาคตะวันออกเฉียงใต้และภาคใต้ เหนือระดับน้ำทะเล 50-500 ม.

สรรพคุณ : ต้น น้ำต้มแก่นให้เด็กกิน และทาภายนอก แก้อาการท้องอืด และแน่นเฟ้อ

 

รูปภาพจาก:dnp.go.th,indiabiodiversity.org