สมุนไพรโหระพา

สมุนไพรโหระพา

โหระพา Ociumum basilicum L.
บางถิ่นเรียก
 โหระพา (ทั่วไป) ห่อกวยซวย ห่อวอซุ (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน) อิ่มคิวขาว (เงี้ยว-แม่ฮ่องสอน)

ไม้ล้มลุก สูง 30-100 ซม. ทุกส่วนมีกลิ่นหอม ลำต้นตรง แตกกิ่งก้านสาขามาก ลำต้นและกิ่งเป็นสี่เหลี่ยมมน ๆ สีม่วง หรือเขียวอมม่วง เกลี้ยง หรือเมื่อยังอ่อนอยู่มีขน ใบ เดี่ยว ออกตรงข้าม รูปไข่ หรือรูปไข่แกมรี กว้าง 1.2-3 ซม. ยาว 3-6 ซม. ปลายใบแหลม โคนใบสอบขอบใบเรียบ หรืออาจจะหยักแบบฟันเลื่อยห่าง ๆ เกลี้ยงหรือมีขน ก้านใบยาว 1-3 ซม. ดอก สีขาวอมม่วง ออกเป็นช่อกระจะที่ยอด ยาว 5-25 ซม. ริ้วประดับรูปไข่หรือรูปไข่แกมรูปใบหอก ยาว 9-10 มม. ก้านดอกย่อยยาว 5-7 มม. กลีบเลี้ยงยาว ประมาณ 4 มม. (เมื่อเป็นผลยาว 5-6 มม.) เชื่อมติดกันเป็นรูประฆัง ปลายแยกเป็นปาก ปากบนแบนใหญ่ รูปค่อนข้างกลม มีส่วนแผ่ออกไปคล้ายปีกที่โคน ปากล่างยาวกว่าปากบน มีหยักแหลม 4 หยัก กลาง 2 หยักยาวแหลม มีขนทั้งด้านนอกและด้านใน กลีบดอกยาว 7-12 มม. เชื่อมติดกันเป็นหลอด ปลายแยกเป็นปาก ปากบนมีหยักมน ๆ 4 หยัก ขนาดไล่เลี่ยกัน มีขนสีขาว ปากล่างยาวกว่าปากบน ขอบเรียบ ตรงกลางเว้าเป็นแอ่งเล็กน้อย ด้านนอกมีขนสีขาว เกสรเพศผู้มี 4 อัน เรียงเป็น 2 คู่ คู่บนยาวกว่าคู่ล่าง ติดอยู่กับหลอดดอกใกล้โคนดอก บริเวณใกล้โคนก้านเกสรคู่บนมีติ่ง ที่ติ่งมีขน เกสรคู่ล่างติดอยู่ใกล้ปากหลอดดอก ไม่มีติ่ง อับเรณูมี 2 พู เชื่อมต่อกัน ก้านเกสรเพศเมียสีขาวอมม่วง ปลายแยกเป็น 2 แฉก ผล เล็ก แข็ง รูปรี หรือขอบขนานแกมรี ยาวประมาณ 1.5 มม.

นิเวศน์วิทยา : ปลูกทั่วไปเป็นพืชสวนครัว และปลูกเพื่อการค้า

สรรพคุณ : ราก น้ำต้มกินเป็นยาบำรุงธาตุสำหรับเด็ก และใช้เป็นยาลดไข้ ใบ กินได้ มีกลิ่นหอม ใช้แต่งกลิ่นอาหาร เป็นยาฝาดสมาน แก้บิด บำรุงร่างกาย ขับลม ช่วยย่อย ลดไข้ แก้ไอ ขับเสมหะ ผสมกับขิงและพริกไทยขาว กินลดไข้ เป็นยาบำรุงปลายประสาท แก้โรคไต แก้หวัด น้ำคั้นจากใบใช้ทาผิวหนังแก้กลากเกลื้อน หยอดหูแก้ปวด  น้ำมันที่กลั่นได้จากใบ ใช้เป็นยาป้องกันแมลงและฆ่าแบคทีเรียบางชนิด ดอก เป็นยาขับลม ขับปัสสาวะ ยาบำรุง แก้ไอในเด็ก เมล็ด เป็นยาเย็น ทำเป็นยาชงแก้บิด ท้องเสีย ขับปัสสาวะ ขับเหงื่อ และเป็นยาระบาย

 

รูปภาพจาก:toyotaclub.ifreshdelivery.com