สมุนไพรเม็ก

สมุนไพรเม็ก

เม็ก Macaranga tanarius (Linn.) Muell. Arg.
ชื่อพ้อง M. tomentosa Bl.
บางถิ่นเรียก เม็ก (ใต้) กะลอ บาเละมี สะลอ (มลายู-ยะลา) จงดำ (ปัตตานี) ป้าง หูช้าง (จันทบุรี) รังขาว (สงขลา) ล่อ ล่อขาว (นครศรีธรรมราช) ล้อหูฉีด (พังงา).

ไม้ต้น ขนาดเล็ก สูงไม่เกิน 6 ม. กิ่งใหญ่ สีนวล ตามยอดอ่อน และใบอ่อนมีขนนุ่ม. ใบ เดี่ยว เรียงแบบบันไดเวียน รูปไข่ค่อนข้างกลม กว้าง 5-28 ซม. ยาว 8-32 ซม. ปลายใบเรียวแหลมเป็นหางยาว ขอบใบค่อนข้างเรียบ หรือ หยักตื้นๆ โคนใบกลม หรือ เว้าเป็นรูปหัวใจ เนื้อใบบาง ด้านบนเกลี้ยง หรือ มีขนเล็กน้อย ด้านล่างมีขนนุ่ม ก้านใบติดแบบใบบัว ยาว 10-27 ซม. สีขาวนวล เกลี้ยง หรือ มีขน หูใบรูปไข่ป้อมแกมขอบขนาน ปลายแหลม ยาวประมาณ 12 มม. มีขนประปราย. ดอก ออกเป็นช่อตามง่ามใบ ดอกเพศผู้ และดอกเพศเมียอยู่ต่างต้นกัน. ดอกเพศผู้ ช่อยาว 10-30 ซม. แตกแขนงมาก ดอกมีใบประดับรองรับ ใบประดับรูปไข่ป้อม ยาว 5-10 มม. ขอบหยักเป็นแฉกเล็ก ๆ แหลมๆ กลีบรองกลีบดอกมี 3-4 กลีบ เกลี้ยง เกสรผู้ 5-6 อัน. ดอกเพศเมีย ช่อยาว 6-12 ซม. ไม่ค่อยแตกแขนง รังไข่มีขน ภายในมี 2 ช่อง ท่อรังไข่ใหญ่. ผล กลม แฝด เส้นผ่าศูนย์กลาง 7-12 มม. มีนอนูน 2-3 นอ มีเม็ดสีเหลือง ๆ เหนียว ๆ ปกคลุม. เมล็ด กลม ผิวหยาบ.

นิเวศน์วิทยา : ขึ้นในป่าดิบ เหนือระดับน้ำทะเลไม่เกิน 150 ม.

สรรพคุณ : ราก น้ำต้มราก กินเป็นยาลดไข้ แก้ไอเป็นเลือด กินผงรากเพื่อช่วยให้อาเจียน สำหรับคนเป็นไข้ ต้น น้ำต้มเปลือกต้น กินแก้บิด ใช้เข้าเครื่องยาสำหรับสตรีกินเพื่อช่วยในการคลอดบุตร ใบ ตำพอกแก้บาดแผลอักเสบ สารสกัดใบมีฤทธิ์เป็นยาปฏิชีวนะต่อเชื้อ Staphylococcus

 

รูปภาพจาก:e-shann.com,isan360degree.blogspot.com