สมุนไพรสอยดาว

สมุนไพรสอยดาว

สอยดาว Mallotus paniculatus (Lam.) Muell. Arg.
ชื่อพ้อง M. cochinchinensis Lour.
บางถิ่นเรียกว่า สอยดาว สลัดป้าง (จันทบุรี ตราด) สตีตัน (เลย) แสด (ใต้).

ไม้พุ่ม หรือ  ไม้ต้น สูงได้ถึง 20 ม. ยอดอ่อนมีขนสีขาว น้ำตาลอ่อน หรือ น้ำตาล. ใบ เดี่ยว เรียงแบบบันไดเวียนห่าง ๆ รูปไข่ รูปไข่แกมข้าวหลามตัด หรือ สามเหลี่ยม กว้าง 3-22 ซม. ยาว 5-24 ซม. ปลายใบเรียวแหลมเป็นหางยาว บางทีเป็นแฉกแหลม 3 แฉก ขอบใบเรียบ หรือ หยักเป็นคลื่นห่าง ๆ โคนใบกลม สอบมน ๆ โคนสุดมีต่อมใหญ่ 1 คู่ อยู่ด้านบน ด้านล่างมีขนรูปดาวสั้น ๆ หนาแน่น เส้นแขนงใบมี 5-8 คู่ เส้นใบย่อยเรียงเป็นขั้นบันได ตามเส้นใบ และก้านใบ มีขนสีน้ำตาลอ่อน ก้านใบยาว 3-18 ซม. ดอก ออกเป็นช่อที่ยอด และตามง่ามใบ ยาว 7-35 ซม. มีขนสีน้ำตาลปกคลุม มีทั้งดอกเพศผู้ ดอกเพศเมีย และดอกสมบูรณ์เพศ. ดอกเพศผู้ ก้านดอกยาว 1.5-2.5 มม. ดอกกลม เล็ก มีเส้นผ่าศูนย์กลาง 1-2 มม. กลีบดอก รูปไข่ 3-4 กลีบ ขนาดไม่เท่ากัน ยาว 2.5-2.7 มม. เกสรผู้มี 50-60 อัน. ดอกเพศเมีย ก้านดอกยาว 0.5-1 มม. กลีบดอกติดกันคล้ายรูประฆัง ปลายแยกเป็น 5 กลีบ ยาว 2.5-2.7 มม. รังไข่มี 3 ช่อง ปลายท่อรังไข่เป็นรูปยาว 2-3 มม. ผล มี 3 พู กว้างประมาณ 7.5 มม. ยาวประมาณ 4.5 มม. มีขนยาว นุ่มปกคลุม. เมล็ด รูปไข่ค่อนข้างกลม เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 3 มม. สีดำ.

นิเวศน์วิทยา : ขึ้นทั่วไปในป่าดงดิบ หรือ ป่าผลัดใบ.

สรรพคุณ : ราก น้ำต้มราก กินเป็นยาบำรุง หลังการคลอดบุตร ตำเป็นยาพอกรวมกับสมุนไพรอื่น ๆ พอกศีรษะแก้ปวด ต้น น้ำต้มต้น ใช้เป็นยาล้างแผล

 

รูปภาพจาก:herbarium.gov.hk,flickriver.com