สมุนไพรโมก

สมุนไพรโมก

โมก (Wrightia pubescens R. Br.)
บางถิ่นเรียก โมก มูก (กลาง) มักมัน (เกาะสมุย)

เป็นไม้ยืนต้น ขนาดเล็ก-กลาง สูง 2-10 เมตร บางครั้งอาจสูงได้ถึง 35 เมตร ยอดอ่อนมีขน ป่องตามข้อ มีน้ำยางสีขาว ใบ เดี่ยว ออกเป็นคู่ตรงข้ามกัน แผ่นใบรูปรี หรือ รูปไข่แกมรูปรี หรือ รูปไข่กลับ ปลายใบเป็นติ่งแหลม ๆ โคนใบแหลม กว้าง 2-7.5 ซม. ยาว 5-15 ซม. ด้านบนมีขนประปราย ด้านลางมีขนหนาแน่นกว่าด้านบน ก้านใบยาว 5-9 มม. ดอก ออกเป็นช่อที่ปลายกิ่ง ยาว 2.5-4 ซม. ดอกบานเต็มที่วัดผ่าศูนย์กลาง 2.5-4 ซม. ดอกดกและมีขน ด้านในมีเกล็ด (scales) กลีบดอกสีขาว นวล เหลือง ชมพู ส้ม และแดง โดยติดกันเป็นท่อ ยาว 5-6 มม. ปลายแยกเป็น 5 กลีบ กลีบดอกรูปไข่กลับ หรือ รูปขอบขนานปลายแหลม หรือ มน ยาว 10-20 มม. มีขน ถัดจากชั้นของกลีบดอกจะมีชั้นรยางค์พิเศษ ยาวเท่าเกสรผู้ ด้านในมีขน เกสรผู้ 5 อัน ติดอยู่ใกล้ปากท่อดอก ก้านเกสรสั้น อับเรณูรูปหัวลูกศร เกสรผู้ทั้ง 5 ติดกัน และติดกับปลายเกสรเมียด้วย เกสรเมีย 2 ช่อง ผล เป็นฝัก ยาว 15-32.5 ซม. สีดำ มีจุดขาว ๆ ซึ่งเป็นช่องระบายอากาศมากมาย ฝักแก่จะแตกออกทั้ง 2 ข้าง ภายในมีเมล็ดรูปกระสวยเป็นจำนวนมาก เมล็ดยาวประมาณ 1 ซม. ปลายลางของเมล็ดมีขนสีขาวติดกันเป็นกระจุก ยาว 3.5 ซม.

นิเวศน์วิทยา : ขึ้นในป่าดิบแล้ง ป่าเบญจพรรณ และป่าราบทั่ว ๆ ไป ชอบที่โล่งแจ้ง.

สรรพคุณ : ยาง ชาวชวา ประเทศอินโดนีเซีย ใช้แก้โรคบิดที่มีอาการเลือดออก ในอินเดีย ใช้แก้พิษงู และแมลงกัดต่อย เนื้อไม้ ทำเครื่องเรือน เครื่องแกะสลัก.

 

รูปภาพจาก:samunpri.com,th.wikipedia.org