สมุนไพรจอกบ่วาย

สมุนไพรจอกบ่วาย

จอกบ่วาย Drosera burmannii Vahl
บางถิ่นเรียก จอกบ่วาย (เลย) หยาดน้ำค้าง (ทั่วไป)

พืชล้มลุก ขนาดเล็ก. ใบ เป็นใบเดี่ยว รูปช้อน สีเขียวอ่อนมีขน เรียงรอบลำต้น และซ้อนกันแน่นแบบดอกกุหลาบ อยู่ติดกัน สีแดง ก้านใบสั้น โคนใบเรียวคอด ปลายใบป้าน และโค้งงอนขึ้นเล็กน้อย ตามขอบใบ และผิวใบ มีขนใส ๆ และปลายขนเป็นตุ่มคล้ายเข็มหมุดอยู่มากมาย มีน้ำเมือกเหนียว ๆ ถ้ามีแมลงเล็ก ๆ มาถูเข้า ก็จะติดอยู่กับเมือกนั้น ไม่มีโอกาสดิ้นหลุดไปได้เลย จากนั้นก็จะส่งสารพวกน้ำย่อย มาย่อยเอาส่วนที่ต้องการจากแมลงไปเลี้ยงลำต้นอีกทีหนึ่ง จึงกล่าวได้ว่ามีใบลักษณะและหน้าที่พิเศษ ผิดแผกไปจากใบไม้ทั่ว ๆ ไป. ดอก สีขาว ออกเป็นช่อเดียว ๆ ยาว 10-20 ซม. ออกจากปลายลำต้น หรือ กึ่งกลางของกลุ่มใบ ปลายช่ออ่อนม้วนขด และจะค่อย ๆ เหยียดตรงขึ้น พร้อมกับมีดอกเล็ก ๆ ตามก้ามช่อดอกนอกด้านเดียว กลีบรองกลีบดอก กลีบดอก เกสรผู้และช่องรังไข่ มีอย่างละ 5 กลีบดอกสีขาว หลอดท่อรังไข่คด ขยุกขยิก. ผล กลม เล็กมาก.

นิเวศน์วิทยา : เกิดตามทุ่งหญ้าโล่งๆ และตามดินทรายที่แฉะชื้นทั่วไป.

สรรพคุณ : ต้น ทั้งต้นมีรสขม และมีฤทธิ์กัดทำลาย ชาวจีนได้นำมาใช้เป็นยามานานแล้ว เป็นยาแก้บิด ต่อมน้ำเหลืองอักเสบ และแก้ไข้มาเลเรีย ใช้ภายนอกเป็นยาถูกนวด

 

รูปภาพจาก:blogspot.com,baanlaesuan.com