สมุนไพรหญ้าใต้ใบ

สมุนไพรหญ้าใต้ใบ

หญ้าใต้ใบ Phyllanthus urinaria Linn.
บางถิ่นเรียก หญ้าใต้ใบ (อ่างทอง สุราษฎร์ธานี) ไฟเดือนห้า (ชลบุรี) มะขามป้อมดิน (เหนือ) หมากไข่หลัง (เลย).

       พืชล้มลุก สูงได้ถึง 50 ซม. ลำต้นตรง ตามกิ่งมักจะออกสีแดง กิ่งที่มีใบติดอยู่นั้นแบน และมีปีกแคบๆ. ใบ เดี่ยว เรียงสลับกัน รูปขอบขนานถึงรูปไข่กลับแกมขอบขนาน กว้าง 3-5 มม. ยาว 6-14 มม. ปลายใบกลม ปลายสุดเป็นติ่งแหลมเล็กๆ โคนใบกลมแต่เบี้ยว ขอบใบสาก ด้านล่างสีออกขาว ก้านใบสั้นมากจนเกือบไม่มี. ดอก ก้านสั้นมาก และแยกเพศ. ดอกเพศผู้ มี 1-2 ดอก ออกตามง่ามใบที่อยู่สูงขึ้นไป กลีบรองกลีบดอกกลม เกสรผู้ 3 อัน อับเรณุแตกตัวตามแนวดิ่ง. ดอกเพศเมีย ออกเดี่ยว ๆ ตามง่ามใบที่อยู่ต่ำลงไป; กลีบรองกลีบดอกรูปขอบขนาน. ผล รูปกลมแป้น เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 2.5 มม. ผิวขรุขระ มีรอยย่นเล็กน้อยตามขวาง.

นิเวศน์วิทยา : เกิดตามที่รกร้างทั่วไป และตามข้างทาง.

สรรพคุณ : เหมือนลูกใต้ใบ (P. amarus Schum. & Thonn.) แต่ก็มีการใช้น้อยกว่า. ราก ฝนให้เด็กกินแก้อาการกวน และนอนไม่หลับ ต้น น้ำต้มทั้งต้น กินเป็นยาขับปัสสาวะ สำหรับคนไข้ที่มีอาการบวมตามตัว แก้ทางเดินปัสสาวะอักเสบ และแก้บิด ยางต้นใช้กวาดลิ้นเด็ก ใบ น้ำยางใบผสมกับน้ำกะทิให้เด็กกิน ช่วยเจริญอาหาร น้ำต้มใบกินแก้เจ็บทรวงอก

 

รูปภาพจาก:blog.udn.com,samunpri.com