สมุนไพรชะย่อมหลวง

สมุนไพรชะย่อมหลวง

ชะย่อมหลวง (Rauvolfia cambodiana Plerre ex Pitard)
บางถิ่นเรียก ชะย่อมหลวง ชะย่อมตีนหมา (เหนือ) ยางแย้ม (นครราชสีมา) ระย่อมใหญ่

เป็นไม้พุ่ม สูง 0.30-1.00 เมตร มีน้ำยางสีขาว. ใบ เรียว เรียงรอบข้อ ๆ ละ 3 ใบ รูปขอบขนาน หรือ รูปหอกกลับ กว้าง 3.5-7 ซม. ยาว 12-30 ซม. ปลายใบและโคนใบเรียวแหลม หรือ อาจเป็นหางยาว ปลายสุแหลม หรือ มน แผ่นใบบาง เส้นใบ 10-16 มม. ก้านใบยาว 1-3 ซม. ดอก สีขาว ออกเป็นช่อใกล้ยอด ช่อดอกยาว 5-10 ซม. ก้านช่อยาว 1-5 ซม. ก้านดอกยาว 4-6 มม. กลีบรองกลีบดอก โคนติดกันเป็นท่อสั้น ๆ รูประฆัง ปลายแยกเป็น 5 กลีบ ยาวประมาณ 1.5 มม. กลีบดอก 5 กลีบ รูปไข่ปลายมน ยาว 2 มม. เมื่อดอกยังตูมอยู่ กลีบดอกบิดเป็นเกลียว ท่อดอกยาว 14 มม. สีแดง ปากท่อด้านในมีขน เกสรผู้ 5 อัน ติดอยู่ด้านในกึ่งกลางท่อ หรือ เหนือกว่าเล็กน้อย ก้านเกสรสั้นมาก อับเรณูยาวประมาณ 1 มม. ปลายเป็นติ่งแหลม รังไข่ 2 ช่องแยกจากกัน ท่อเกสรเมียเรียวเล็ก ยาว 5 มม. ผล อุ้มน้ำ แฝดแต่ไม่ติดกัน รูปไข่ หรือ รูปรี หัวท้ายแหลม กว้าง 5-6 มม. ยาว 8-10 มม. สีเขียวอ่อน แก่สีเลือดหมู ภายในเมล็ดเดียวกัน.

นิเวศน์วิทยา : พบขึ้นในป่าดิบและป่าเบญจพรรณ ชาวบ้านทางจังหวัดจันทบุรีปรุงไว้ทำยา

สรรพคุณ : ราก มีแอลคาลอยด์หลายชนิด ใช้แก้ไข้ บำรุงประสาท

 

รูปภาพจาก:samunpri.com