สมุนไพรพญารากดำ

สมุนไพรพญารากดำ

พญารากดำ Diospyros variegate Kurz
พญารากดำ (สุโขทัย) น้ำจ้อย (ปราจีนบุรี) พลับดำ (กาญจนบุรี) มะเขือเถื่อน อีดำ (กำแพงเพชร).

   ไม้ต้น ขนาดกลาง สูงถึง 20 ม. เปลือกสีดำ แตกเป็นสะเก็ด กิ่งอ่อนเกลี้ยง หรือ เกือบเกลี้ยง. ใบ เป็นใบเดี่ยว เรียงสลับกัน รูปขอบขนาน หรือ รูปหอกกลับ กว้าง 5-11 ซม. ยาว 15-30 ซม. ปลายใบเรียวแหลม ทู่ มน หรือ ป้าน ขอบใบเป็นคลื่นเล็กน้อย โคนใบแหลมทู่ ๆ สอบแคบ และบางทีมน เนื้อใบหนา และเกลี้ยงทั้ง 2 ด้าน เส้นใบมี 8-12 คู่ คดไปมา ด้านบนเป็นร่อง ด้านล่างนูนเห็นเด่นชัด; ก้านใบยาว 0.5-1 ซม. เกลี้ยง. ดอก ดอกเพศผู้ และดอกเพศเมียอยู่ต่างต้นกัน ดอกมักเกิดโรครา ทำให้เห็นเป็นกลุ่มใหญ่. ดอกเพศผู้ ออกเป็นช่อตามง่ามใบ และตามกิ่ง ก้านดอกยาว 2-4 มม. เกลี้ยง กลีบรองกลีบดอกติดกันเป็นรูปถ้วย ยาว 3-4 มม. ปลายแยกเป็น 4 แฉก เมื่อยังอ่อนอยู่มีขนนุ่มทางด้านนอก ขนจะค่อย ๆ หลุดร่วงไปเมื่อแก่ ด้านในเกลี้ยง กลีบดอกเชื่อมติดกันเป็นรูปแจกันทรงสูง ยาวประมาณ 10-12 มม. ปลายแยกเป็น 4 แฉก กลีบดอกและถ้วยดอกยาวพอ ๆ กัน เกลี้ยงทั้ง 2 ด้าน เกสรผู้มี 14-18 อัน เกลี้ยง รังไข่ฝ่อมีขนสาก. ดอกเพศเมีย ออกเดี่ยว ๆ ตามง่ามใบ ก้านดอกยาวประมาณ 5 มม. เกลี้ยง กลีบรองกลีบดอกครึ่งล่างเชื่อมติดกันเป็นรูปถ้วย ครึ่งบนแยกเป็น 4 แฉก มีขนสากทั้ง 2 ด้าน กลีบดอกมีลักษณะเหมือนดอกเพศผู้ แต่ใหญ่กว่า เกสรผู้ฝ่อมี 9 อัน เกลี้ยง รังไข่รูปป้อม มีขนแน่น ภายในแบ่งเป็น 8 ช่อง แต่ละช่องมีไข่อ่อน 1 หน่วย หลอดท่อรังไข่มีหลอดเดียว มีขนยาว ๆ แน่น. ผล กลม ปลายมน มีติ่งแหลมเล็ก ๆ โคนมน เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 1.5 ซม. (ผลอ่อน) ผิวแข็งมาก มีขนสีน้ำตาลแดงทั่วไป เมื่อแก่ขึ้นขนจะค่อย ๆ หลุดร่วงไป; กลีบขั้วผลจะแยกกันประมาณครึ่งหนึ่งของความยาวทั้งหมด กลีบพับกลับ ขอบกลีบเป็นคลื่นแต่ไม่จีบ มีครีบพอมองเห็นชัด ก้านผลยาวประมาณ 5 มม.

นิเวศน์วิทยา : ขึ้นตามป่าดิบแล้ง และป่าผลัดใบผสม เหนือระดับน้ำทะเล 100-700 ม. ทางภาคเหนือ ตะวันออกเฉียงเหนือ ตะวันออกเฉียงใต้ และอาจมีทางภาคใต้ของไทย.

สรรพคุณ : ราก น้ำต้มรากกินแก้เหน็บชา โรคทางเดินปัสสาวะ น้ำเหลืองเสีย แก้ปวดเมื่อย อ่อนเพลีย ทำให้เจริญอาหาร และแก้ร้อนใน

 

รูปภาพจาก:google.com,สมุนไพรสามร้อยยอด.com