สมุนไพรเทียนดอก

สมุนไพรเทียนดอก

ชื่อพื้นเมืองอื่น  เทียนดอก , เทียนไทย , เทียนบ้าน , เทียนสวน (ภาคกลาง)
ชื่อวิทยาศาสตร์  Impatiens balsamina L.
ชื่อวงศ์  BALSAMINACEAE
ชื่อสามัญ Garden balsam.

ลักษณะทั่วไปทางพฤกษศาสตร์
ไม้ล้มลุก (ExH) ลำต้นจะอวบน้ำและมีขนเล็กน้อย สูงประมาณ 30-50 ซม. ลำต้นเอียงไม่ตั้งตรง เปราะง่าย
ใบ เป็นใบเดี่ยว แตกออกตามก้านของลำต้น ลักษณะใบมนรีหรือรูปเรียวรี ปลายใบแหลมเรียว ขอบใบเป็นจักละเอียด โคนใบจะมนสอบเข้าหาก้านใบ ผิวเนื้อใบสาก หยาบ มองเห็นเส้นแขนงใบได้ชัด สีของใบ จะเริ่มจากสีเขียวอ่อนไปจนถึงสีเขียวและสีเขียวเข้ม
ดอก เป็นดอกเดี่ยว จะออกติดกันช่อหนึ่งอาจจะมี 2-3 ดอก ดอกมีหลายสี เช่น สีชมพู สีแดง สีส้มและสีขาว ออกดอกตรงส่วนยอดของลำต้น กลีบดอกจะอยู่ซ้อนๆ กันเป็นวงกลม
ผล ผลรูปรี ปลายแหลมยาว มีสีเขียว ผลเมื่อแก่เต็มที่ก็จะแตกหรือดีดตัวออกเป็นเมล็ด
เมล็ด ลักษณะกลมเล็ก คล้ายเมล็ดดอกบานเย็น

นิเวศวิทยา                                     
เป็นไม้ที่ชอบอยู่ในที่ร่มรำไร ไม่ชอบแดดจ้าแต่ต้องอยู่ในที่มีแสงสว่างเพียงพอ นิยมปลูกเป็นไม้ประดับตามบ้านเรือนหรือตามสวนยาจีนทั่วๆไป

การปลูกและขยายพันธุ์                                     
เป็นไม้ที่ปลูกง่าย เจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนซุย ขยายาพันธ์ุด้วยการเพาะเมล็ด หรือตัดปักชำหรือตัดไปแช่น้ำให้รากออกแล้วนำไปปลูกลงดิน

ส่วนที่ใช้ รส และสรรพคคุณ     
ราก รสเฝื่อนเมา ฟอกโลหิต ลดบวม แก้ปวดกระดูก แก้ช้ำบวม แก้ตกขาว แก้ตกเลือด
ลำต้น รสเฝื่อน ขับลม ทำให้เส้นเอ็นคลายตัว ทำให้เลือดเดินสะดวก แก้ปวด แก้เหน็บชา แก้แผลเน่าเปื่อย
ใบ รสเฝื่อน สลายลม ฟอกเลือด แก้บวม แก้ปวดตามข้อ แก้แผลมีหนองเรื้อรัง
ดอก รสเฝื่อน สลายลม ฟอกเลือด ลดบวม แก้ปวดข้อปวดเอว  เป็นยาเย็นบำรุงร่างกาย ทาแผลน้ำร้อนลวก แผลผุพอง
ดอกและใบ 
รสเฝื่อนเย็น พอกกันเล็บถอด

เมล็ด รสขม กระจายเลือด ขับเสมหะข้นๆ ขับระดู แก้พิษงู แก้แผลติดเชื้ออักเสบเรื้อรัง แก้แผลไฟไหม้ น้ำร้อนลวก แก้บวม แก้ตับแข็ง

วิธีใช้และปริมาณที่ใช้
1. รักษาโรคผิวหนัง แก้อาการปวดตามนิ้วมือ นิ้วเท้า เล็บขบ โดยใช้ใบสดและดอกสีขาว 10-20 กรัม นำมาโขลกให้ละเอีียดทาบริเวณที่เป็นวันละ 3 ครั้ง เป็นเวลทา 5-7 วัน

ข้อควรทราบ

  • สีจากน้ำคั้นจะติดอยู่นาน จึงควรระวังการเปรอะเปื้อนเสื้อผ้าและร่างกายส่วนอื่นๆ

 

รูปภาพจาก:xn--12c4bgh3cc1b8a1dn5i.blogspot,thaikasetsart.com